Het duizenjarige rijk (chiliasme)
Over de leer van het duizendjarig rijk (chiliasme)Sommigen menen dat er een duizendjarig vrederijk op aarde zal komen, voordat de nieuwe hemel en de nieuwe aarde werkelijkheid worden. Theorieën over een duizendjarig vrederijk zijn er in vele variaties.
De hoofdstroom van het chiliasme leert dat het duizendjarig vrederijk zou worden ingeluid door Christus’ eerste wederkomst, waarbij Hij alleen de gelovigen zou opwekken uit de dood (pre-chiliasme). Dit vrederijk zou een geweldige bloeiperiode van de kerk op aarde betekenen gedurende exact 1000 jaren. Gedurende deze periode zou Christus letterlijk samen met Zijn heiligen vanuit Jeruzalem regeren op aarde. Pas daarna zou er een eindstrijd uitbreken, waarin Christus opnieuw zou terugkomen om te oordelen en om definitief af te rekenen met de duivel en zijn aanhang.
Anderen denken bij het chiliasme meer aan een geestelijke heerschappij van Christus vanuit de hemel tijdens het vrederijk, voorafgaand aan Zijn wederkomst. Volgens hen zal Christus pas na deze bloeiperiode lichamelijk verschijnen vanuit de hemel (post-chiliasme).
Chiliastische gedachten zijn niet nieuw; ze komen al voor in de vroege kerk. Iemand als Augustinus heeft in zijn vroege jaren het chiliasme aangehangen, maar heeft er later afstand van genomen. Gematigde vormen van post-chiliasme (dus niet van het veel extremere pre-chiliasme) zijn te vinden bij meerdere vertegenwoordigers van de Nadere Reformatie.
Bezwaren tegen de leer van het chiliasme
De verwachting van een duizendjarig rijk is bijna uitsluitend gebaseerd op Openbaring 20. Wordt hier werkelijk een letterlijk duizendjarig vrederijk aangekondigd? Er zijn belangrijke argumenten tegen een chiliastische exegese. Enkele bezwaren tegen de leer van het chiliasme (met name het pre-chiliasme):
- In Openbaring 20 wordt wel gesproken over 1000 jaar, maar niet over 1000-jarig vrederijk op aarde.
- Een Bijbelboek zoals Openbaring staat, in onderscheid van een historisch Bijbelboek zoals Koningen of Kronieken, vol van symbolische taal, inclusief symbolische getallen. Welk doorslaggevend argument is er om de 1000 jaren van Openbaring 20 letterlijk te nemen?
- Vele oudtestamentische profetieën die door aanhangers van het chiliasme op een duizendjarig vrederijk worden betrokken, zijn net zo goed of beter toepasbaar op de nieuwe hemel en de nieuwe aarde (Openbaring 21).
- Nergens wordt Christus’ Kerk hier op aarde een periode van volkomen vrede in het vooruitzicht gesteld voorafgaand aan het laatste oordeel. De gelovigen worden juist voortdurend voorbereid op verdrukking (vergelijk Johannes 16:33, 2 Timotheüs 3:1 en 12; zie ook Christus’ woorden in Lukas 18:8 over de laatste dagen).
- In veel vormen van chiliasme meent men dat er na het leven in het hier en nu nog een mogelijkheid komt om gered te worden van het verderf (d.w.z. in een duizendjarig vrederijk op aarde, voorafgaand aan het laatste oordeel). Dit lijkt misschien een aantrekkelijke gedachte. Maar omdat we hiervoor geen grond vinden in Gods Woord is het een gevaarlijke en misleidende gedachte.
- In het Oude Testament, met name in het Nieuwe Testament vinden we vele Schriftgedeelten over wederkomst. Toch vinden we hierin nergens een verwijzing naar meerdere wederkomsten van Christus, noch naar een duizendjarig vrederijk op aarde. Juist in Christus’ eigen woorden over Zijn (enige!) wederkomst benadrukt Hij voortdurend dat Zijn verschijning het definitieve einde van deze aardse bedeling betekent. Wanneer Christus komt op de wolken des hemels, dan hebben ook plaats: de opstanding der doden, het laatste oordeel, en de ingang in hemel of hel. Niet eerst nog een duizendjarig ‘tussenrijk’. Zie bijvoorbeeld Mattheüs 24 en 25 (en de parallellen in de andere Evangeliën), 1 Korinthe 15, 1 Thessalonicenzen 4-5, 2 Thessalonicenzen 1 en 2 Petrus 3. Zie ook diverse gelijkenissen (bv. Mattheüs 13, Mattheüs 22, zie ook Johannes 5:28, 29: Als de stem van Christus zal klinken, zullen allen die in de graven Zijn Hem horen, en opstaan ten leven of ter verdoemenis.
Wanneer is de duivel gebonden?
Chiliasten wijzen er vaak op dat de duivel volgens Openbaring 20 gedurende de 1000 jaar gebonden is, en dat je daar nu niets van zou zien in de wereld om ons heen.
Kun je zeggen dat de duivel op dit moment gebonden is?
Niet in de zin dat hij geen enkele macht meer zou hebben. De duivel gaat immers rond als een briesende leeuw (zie 1 Petrus 5:8).
En toch spreekt Gods Woord over een gebonden zijn van de duivel, ook nu al. Zie bijvoorbeeld Mattheüs 12:28, 29 (met betrekking tot Christus’ macht over de duivelen): ‘Maar indien Ik door de Geest Gods de duivelen uitwerp, zo is dan het Koninkrijk Gods tot u gekomen. Of hoe kan iemand in het huis eens sterken inkomen en zijn vaten ontroven, tenzij dat hij eerst de sterke gebonden heeft? En alsdan zal hij zijn huis beroven.’ Hier zegt Christus dat Hij bij Zijn eerste komst op aarde de duivel komt binden (hier wordt hetzelfde Griekse woord voor ‘binden’ gebruikt als in Openbaring 20).
Vergelijk Kolossenzen 2:15: Aan het kruis heeft Christus over de duivelen getriomfeerd.
Zie ook Johannes 19:30 (‘Het is volbracht’).
Zie ook Genesis 3:15, Johannes 16:11 (de overste der wereld ís geoordeeld).
Vergelijk Johannes 12:31: ‘Nu is het oordeel dezer wereld; nu zal de overste dezer wereld buiten geworpen worden.’ Hier wordt de duivel wel genoemd de (onrechtmatige) overste vd wereld; tegelijkertijd: door Christus wordt de duivel uitgeworpen!
Zie 2 Petrus 2:4: God heeft de engelen die gezondigd hebben (de duivelen) niet gespaard, maar in de hel geworpen, en overgegeven aan de ketenen der duisternis, om tot het oordeel bewaard te worden.
Zie ook Judas:6 waar staat dat de duivelen tot het oordeel van de grote dag met eeuwige banden onder de duisternis worden bewaard.
Conclusie: Gods Woord leert ons dat de duivel en zijn duivelen nú al gebonden zijn, in afwachting van de dag van het oordeel (Christus’ wederkomst).
Waaruit blijkt dat de duivel gebonden is?
Duidelijk blijkt de gebondenheid van de duivel uit het feit dat hij de wereldwijde verkondiging van het Evangelie niet kan verhinderen. Volgens bijvoorbeeld Mattheüs 24:1-14 (m.n. vers 14) is de wereldwijde verkondiging van het Evangelie de duidelijkste voorbode van het einde van deze wereld. Hoezeer de duivel ook tekeer gaat, en hoeveel lijden en verdrukking hij Christus’ Kerk ook kan bezorgen, hij kan niet verhinderen dat het Evangelie wereldwijd wordt verspreid.
Het feit dat Christus voor Zijn hemelvaart getuigt dat Hem alle macht in hemel en op aarde is gegeven (zie Mattheüs 28:18-19) betekent dat de macht van de duivel ook nu al gebonden is.
Vergelijk Markus 16:15-20: de heerschappij van Christus en de Zijnen over de duivelen gedurende de eindtijd (de 1000 jaar).
Conclusie: De 1000 jaren beginnen op Goede Vrijdag (‘Het is volbracht’), en duren tot het allerlaatste van het einde der tijden, vlak voor Christus’ wederkomst.
Katwijk aan Zee,
J.B. ten Hove, v.d.m.